Sztolnia Sankt Wilhelm – Bolesławów

Bolesławów to założone w 1581 r. miasto górnicze, które otrzymało oficjalną nazwę od założyciela Wilhelma von Opperdorfa, ale potocznie było nazywane Neustädtel (Nowe Miasto) dla odróżnienia od górniczego Starego Miasta (niem.21 Mährisch Altstadt, czes. Staré Město pod Sněžníkem) leżącego po drugiej stronie Masywu Śnieżnika. W okolicy znajdowały się złoża galeny z dużą domieszką srebra. W mieście mieścił się urząd górniczy, który swoją działalnością obejmował również okoliczne miejscowości.
W okolicy założono sztolnię wydobywczą złóż galeny srebrnonośnej, pomimo początkowo bogatej żyły eksploatacja nie doprowadziła do rozwoju miejscowości. Ponowną próbę eksploatacji ołowiu podjęto w samym Bolesławowie jeszcze w latach 1854-1856 – tworząc 36m sztolnię -wg. podań ludności lokalnej zlokalizowaną ponad kościołem w miejscu obecnie stojącej kalwarii. [Masyw Śnieżnika – Zmiany w środowisku przyrodniczym; PAE; 1998]
Upadek górnictwa w XVII w. i rozwój sąsiednich miejscowości spowodował spadek znaczenia miasteczka, które w 1892 r. utraciło prawa miejskie. Miejscowość zachowała pierwotny układ urbanistyczny miasteczka otwartego z prostokątnym, nie brukowanym rynkiem. W układzie tym można zauważyć podobieństwo do Złotnik Lubańskich, także dawnego miasta górniczego.
[Materiały V Konferencji Dziedzictwo i historia górnictwa oraz wykorzystanie pozostałości dawnych robót górniczych; Paweł P. Zagożdżon, Marek J. Battek, Maciej Madziarz]
Pomimo historii górnictwa sięgającej średniowiecza brak jest łatwo dostępnych, zbiorczych opracowań dotyczących jego rozwoju. Z dostępnych nam materiałów wiemy o trzech obiektach w bezpośredniej bliskości Bolesławowa.
Na podstawie pracy W. Ciężkowskiego (foto 1.) udało nam się zobaczyć dwa spośród trzech i sporządzić schemat z eksplorowanego wyrobiska (foto 2.) . Obiekt będziemy uważali na postawie powyższego źródła za Sztolnię Św. Wilhelma (Sankt Wilhelm). Relikty drugiego obiektu- czyli bezimiennej sztolni położonej na południe od Sztolni Św. Wilhelma – w postaci roznosu oraz bardzo niewielkiej hałdy.
Zagadką jest lokalizacja najpóźniejszej, XIXw sztolni zlokalizowanej w północnozachodniej części zbocza G. Zawada – brak zachowanych jakichkolwiek reliktów.
Należy podkreślić, że w całej miejscowości nie natknęliśmy się na żadne informacje, o niewątpliwym zabytku. Poniżej fotorelacja z eksploracji obiektu.

Opracowanie własne na podstawie W. Ciężkowski, S. Kozłowski Górnictwo i Hutnictwo w Masywie Śnieżnika

Schemat sztolni Św. Wilhelma w Bolesławowie. Opracowanie własne.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

W strefie przyotworowej  sztolni Św. Wilhelma uwagę zwraca wyjątkowej urody dywan z korzeni rozciągający się w wodzie na długości około 2mb. Zmierzony „umowny” poziom promieniowania – + γ)  w powietrzu przy otworze wejściowym wynosił 0,016mR/h, wartość ta niebyła znacząco wyższa w dalszych partiach sztolni. W kilku miejscach na ociosach obecne są nacieki mleka wapiennego zabarwione na rdzawy kolor (prawdopodobnie wodorotlenkami żelaza). Nacieki te wykazują żółtozieloną luminescencję w świetle UV (nie wykazują podwyższonego poziomu promieniowania!). Sztolnia jest częściowo zawodniona (patrz foto 2.). Głębokość w partiach przyotworowych to około 35cm, która zmniejsza się ku przodkowi. Po śladach na ociosach stwierdzono okresowe, niewielkie wahania poziomu wody, ok. 10-15cm.Podczas wizyty w dniu 07-08-2018 nie stwierdzono bytowania nietoperzy. Pomiar długości wykazał rozwinięcie głównego chodnika na około 100m. Od głównego ciągu odbiega tylko jeden, krótki korytarzyk zakończony przodkiem, gdzieniegdzie w ociosach występują niewielkie zagłębienia

 

Komentowanie jest wyłączone